Zilveren bestek verkopen — per deel gewogen, per gehalte gerekend

Welke delen vallen hieronder?

Deze pagina gaat over los bestek: alles wat niet meer in een complete set zit. In de praktijk komen we deze delen het vaakst tegen, en ze verschillen sterk in gewicht.

• Eetlepels en eetvorken — de zwaarste standaarddelen, meestal 50 tot 80 gram per stuk.
• Dessert- en lunchdelen — een slag kleiner, doorgaans 30 tot 55 gram.
• Theelepels en mokkalepeltjes — licht, vaak 10 tot 25 gram, maar mensen hebben er meestal veel.
• Messen — zwaar op de weegschaal, licht in zilver: zie de uitleg over de vulling hieronder.
• Taart- en visgerei — taartscheppen, taartvorkjes, visvorken en vismessen; vaak in een eigen etui.
• Serveerdelen — sauslepels, soeplepels, suikerscheppen, botermesjes, slacouvert, gebakstel.

Sommige serveerdelen hebben een houten of benen greep, of een stalen blad met alleen een zilveren steel. Ook daar geldt: het niet-zilveren deel gaat uit het gewicht.

Massief of verzilverd — dit is de vraag

Bij bestek loopt het in de praktijk hierop stuk. Massief zilver draagt een gehaltestempel, meestal 800, 833, 835 of 925, op de achterkant van de steel. Verzilverd bestek draagt geen gehaltecijfer maar meestal een fabrieksaanduiding, soms met een getal dat op de hoeveelheid zilver in het bad slaat, niet op het gehalte. Verzilverd heeft geen smeltwaarde: de laag is te dun om te winnen.

Hoe je dat verschil zelf vaststelt, staat volledig uitgelegd bij gehaltestempels en in de gids zilver herkennen. Wij schrijven die uitleg hier niet opnieuw — één plek volstaat.

Zo waarderen wij los bestek

1. Sorteren per gehalte. 800, 833, 835 en 925 gaan apart op de weegschaal, want ze leveren per gram niet hetzelfde op. Verzilverd gaat op een aparte stapel.
2. Bruto wegen. Het totale gewicht per stapel, precies zoals het is aangeleverd.
3. Netto bepalen. Messen, gevulde grepen en niet-zilveren delen worden eruit gerekend. Wat overblijft is de zilverlegering.
4. Fijnzilver berekenen. Netto maal het gehalte. 1.000 gram 835 is 835 gram fijnzilver.
5. Twijfel? XRF. Bij een onleesbaar of ontbrekend stempel meten we het gehalte met een röntgenfluorescentiemeter, zonder het stuk te beschadigen.

Alle vier de getallen — bruto, netto, gehalte en dagkoers — staan uitgesplitst op de bon, zodat je elke stap kunt narekenen.

Rekenvoorbeeld met de koers van vandaag

Stel: een verzameling los 835-bestek van in totaal 1.200 gram bruto. Daarvan is 300 gram messen, waarvan het zilveren omhulsel op ongeveer 100 gram uitkomt. Netto blijft er dan 900 + 100 = 1.000 gram zilverlegering over.

De valkuilen bij bestek

Messen wegen zwaar en tellen licht

Een zilveren mes van 90 gram bevat vaak maar 25 tot 35 gram zilver. De rest is pek of hars in het holle heft plus een stalen lemmet. Wie het bruto gewicht van een cassette door de calculator haalt zonder de messen eruit te halen, komt structureel te hoog uit. Leg messen daarom apart.

Één stempel geldt niet voor de hele lade

Erfstukken zijn vaak aangevuld. Het komt regelmatig voor dat de eetlepels massief zijn en de theelepels van een later, verzilverd setje. Wij controleren per soort, niet per lade.

Monogrammen en gravures

Een gegraveerde initiaal doet niets af aan het zilvergewicht en dus niets aan de smeltwaarde. Alleen bij een stuk met verzamelwaarde kan een monogram de vraagprijs drukken, omdat een verzamelaar liever neutraal bestek koopt.

Vaatwasserschade

Doffe, grijzig aangelopen delen met putjes zijn meestal in de vaatwasser geweest. Voor de smeltwaarde maakt dat niets uit, voor een eventuele verzamelwaarde wel.

Wat je meeneemt

Een geldig identiteitsbewijs en je zilver. Handig, maar niet verplicht: een globale telling per soort. Na akkoord betalen we direct uit per bank of contant tot de wettelijke grens. Zit je bestek nog compleet in de originele kist, lees dan eerst bestekcassettes verkopen — als set kan het meer opleveren dan los op gewicht.