Zilveren kandelaars verkopen — de voet is het hele verhaal

Waarom een kandelaar anders wordt gewogen

Een tafelkandelaar moet stabiel staan met een brandende kaars erin. Dat lukt niet met dun zilver alleen, dus maakten zilversmeden de voet zwaarder: een dunne zilveren mantel over een kern van gips, pek, hars, zand of gietijzer. Soms zit er een schroefdraad of een stalen stang door de schacht om het geheel bij elkaar te houden.

Het gevolg is dat de weegschaal iets heel anders zegt dan het zilver waard is. Een paar kandelaars van samen 1.400 gram bruto kan netto op een paar honderd gram zilverlegering uitkomen. Dat is geen aftrek en geen tegenvaller in het bod: het is simpelweg de hoeveelheid zilver die er in zit. Wie de bruto weegschaalwaarde door een calculator haalt, komt bij kandelaars altijd fors te hoog uit.

Massief, hol of verzilverd

Bij kandelaars bestaan drie varianten naast elkaar, en ze lijken op elkaar.

• Massief zilver, hol uitgevoerd met gevulde voet. Het meest voorkomend bij antieke tafelkandelaars. Draagt een gehaltestempel, meestal op de rand van de voet.
• Massief zilver zonder vulling. Zeldzamer, vaak bij kleinere of moderne modellen. Hier ligt netto dicht bij bruto.
• Verzilverd. Een verzilverde kandelaar op een gevulde voet heeft nauwelijks metaalwaarde: de zilverlaag is te dun en de kern telt niet.

Het gehaltestempel geeft uitsluitsel. Waar je het vindt en hoe je het leest staat bij gehaltestempels; bij Nederlands werk helpt daarnaast het waarborgteken.

Zo bepalen wij het netto zilver

1. Bruto wegen, inclusief voet en vulling.
2. De onderkant bekijken. Vaak zit daar een vilten of kartonnen afdekking waaronder de vulling zichtbaar is.
3. Gehalte meten met XRF op de mantel, zodat het cijfer niet op één stempel hoeft te steunen.
4. Aandeel zilver bepalen. Waar de constructie het toelaat door te meten, anders met een onderbouwde schatting die we hardop uitleggen.
5. Bruto en netto los op de bon, samen met gehalte en dagkoers.

We halen nooit ongevraagd een kandelaar uit elkaar. Wil je zekerheid tot op de gram, dan bespreken we eerst wat daarvoor nodig is en wat het met het stuk doet.

Rekenvoorbeeld: een paar kandelaars

Stel: twee kandelaars in 835-zilver wegen samen 1.400 gram bruto. De gevulde voeten bevatten samen ongeveer 950 gram gips en stabilisatie. Netto blijft er dan 450 gram zilverlegering over.

Kandelabers en losse delen

Een kandelaber met meerdere armen is meestal in delen te schroeven. De armen zijn vaak hol zilver zonder vulling en tellen daardoor gunstiger mee dan de voet. Wij wegen die delen apart, zodat de verhouding klopt. Ontbreekt er een arm of een kaarshouder, dan verandert dat niets aan de zilverwaarde, maar wel aan de kans op verzamelwaarde: een compleet en symmetrisch stuk is aantrekkelijker voor een koper.

Draagt je kandelaar een meesterteken of een jaarletter uit een vroege periode, dan gaat hij eerst naar de beoordeling op verzamelwaarde voordat er ook maar iets over gewicht wordt gezegd.