Stap 1, weeg het brutogewicht
Brutogewicht is simpelweg wat de weegschaal aangeeft, inclusief alles wat aan het stuk vastzit. Weeg per soort en niet alles in één keer: twaalf vorken samen op de schaal is prima, maar gooi messen, kandelaars en corpus niet op dezelfde hoop, want daar gaat de volgende stap juist over.
Een keukenweegschaal met een nauwkeurigheid van een gram volstaat voor een indicatie. Bij lichte stukken zoals theelepels loont een fijnere schaal, omdat een afwijking van een paar gram op een set van twaalf snel oploopt.
Stap 2, van bruto naar netto
Netto is het gewicht dat werkelijk uit zilver bestaat. Alles wat geen zilver is telt niet mee, ook al zit het er onlosmakelijk aan vast. Bij messen zit vrijwel altijd een stalen lemmet in een zilveren heft, en dat heft is soms met hars of pek gevuld om het stevig te maken. Bij kandelaars zit gips, cement of zand in de voet om ze om te laten vallen.
Trek daarom af: stalen lemmeten, houten en benen heften, vulling in gevulde voeten, glazen inzetstukken, stenen en niet-zilveren scharnieren. Bij twijfel geldt dat we het op de balie per stuk bepalen, want de verhouding tussen zilver en vulling verschilt per model.
Stap 3, van netto naar fijnzilver
Het gehalte staat in het stempel en is het promillage zuiver zilver. Netto gewicht maal gehalte geeft fijnzilver. Voor 100 gram netto ziet dat er per gehalte zo uit.
| Gehalte | Aandeel zilver | Fijnzilver per 100 g | Bij de huidige koers |
|---|---|---|---|
| 800 | 80,0% | 80,0 g | — |
| 835 | 83,5% | 83,5 g | — |
| 925 | 92,5% | 92,5 g | — |
| 958 | 95,8% | 95,8 g | — |
| 999 | 99,9% | 99,9 g | — |
Typische gewichten per bestekdeel
Exacte gewichten verschillen sterk per model en per periode, want een zwaar uitgevoerd negentiende-eeuws couvert weegt een veelvoud van een dunne moderne kopie. Onderstaande verhoudingen helpen om een set globaal in te schatten voordat je weegt.
| Onderdeel | Gewicht ten opzichte van de rest | Let op |
|---|---|---|
| Theelepel | Het lichtst van de set | Grote aantallen, klein gewicht per stuk |
| Dessertvork of dessertlepel | Licht tot middelzwaar | Volledig zilver, telt gewoon mee |
| Eetvork | Middelzwaar | Vaak het meest voorkomende deel |
| Eetlepel | Middelzwaar tot zwaar | Doorgaans het zwaarste massieve deel |
| Mes | Zwaar op de schaal | Alleen het heft is zilver, lemmet en vulling niet |
| Opscheplepel of taartschep | Zwaar | Soms met stalen blad, dat telt niet mee |
Een voorbeeld van begin tot eind
Stel: een set van twaalf eetvorken en twaalf eetlepels met stempel 835, samen 1.200 gram bruto. Er zitten geen messen bij, dus bruto is hier gelijk aan netto. Fijnzilver is dan 1.200 maal 0,835, oftewel 1.002 gram. Tegen de huidige koers is dat een smeltwaarde van ongeveer —.
Zaten er wel twaalf messen bij, dan blijft de weegschaal hetzelfde getal aangeven, maar zakt het netto gewicht. Daarom vragen we altijd of je de messen apart wilt houden bij het wegen: het voorkomt een verwachting die daarna naar beneden moet.
Waarom verzilverd niet meetelt
Verzilverd tafelzilver draagt aanduidingen als EPNS, alpaca, nieuwzilver of een getal als 90 of 100. Dat getal slaat niet op een gehalte maar op de hoeveelheid zilver die per gros voorwerpen is opgebracht. De laag is te dun om te winnen, dus verzilverde delen tellen niet mee in de rekensom, hoe zwaar ze ook zijn.
Dat is meteen de meest voorkomende teleurstelling bij een geërfde kast vol serviesgoed. Kijk daarom eerst naar de stempels en pas daarna naar de weegschaal.
Wanneer de rekensom niet de eindprijs is
De smeltwaarde is de bodem, niet automatisch de uitkomst. Een complete cassette met originele lade en sleutel, een gewild model of een bekend meesterteken kan boven het zilvergewicht uitkomen. In dat geval bieden we op basis van het stuk en niet op basis van de weegschaal.
Monogrammen, deuken en loodsoldeerreparaties werken de andere kant op: de smeltwaarde blijft gelijk, maar de kans op meerwaarde verdwijnt. Wil je weten welke kant jouw set op valt, lees dan verder in ons artikel over smeltwaarde en verzamelwaarde.
Veelgestelde vragen
Moet ik de messen apart wegen?
Ja, dat werkt het prettigst. Het zilver zit alleen in het heft, en dat heft is vaak gevuld. Apart wegen voorkomt dat je met een te hoge verwachting aan tafel zit.
Is het verstandig mijn cassette schoon te poetsen vóór de taxatie?
Liever niet hard. Lichte polijstpasta is oké; agressief schuren krast het oppervlak en kan meerwaarde verlagen. Lees ons artikel over zilver schoonmaken.
Wat als ik niet alles wil verkopen?
Geen probleem. We taxeren per stuk en je beslist daarna. Niet alles hoeft mee.